Marzy Ci się podróż dookoła świata, ale nie wiesz, ile realnie kosztuje takie marzenie i jak policzyć wszystkie wydatki. W tym przewodniku przejdziemy razem przez konkretne liczby, strategie oszczędzania i różne sposoby zorganizowania wyprawy. Dzięki temu łatwiej zdecydujesz, czy wolisz styl backpackerski, komfortowy czy premium z biurem podróży.
Ile kosztuje podróż dookoła świata – szybkie liczby
W tym artykule przez podróż dookoła świata rozumiemy wyprawę, która faktycznie okrąża glob, prowadzi przez co najmniej 3–4 kontynenty i trwa zwykle od 6 do 18 miesięcy, a nie tylko „duże wakacje” w dwóch krajach. Taka trasa przypomina opisane w materiałach biur podróży programy typu Los Angeles – Hawaje – Samoa – Fidżi – Australia – Singapur, ale w wersji dłuższej i spokojniejszej.
Najczęściej spotykane profile budżetowe wyglądają następująco:
- Backpacker / niski budżet: 40 000–80 000 PLN (ok. 9 000–18 000 EUR / 10 000–20 000 USD), ~220–350 PLN/dzień przy 6–12 miesiącach podróży.
- Standard / komfort: 80 000–160 000 PLN (ok. 18 000–35 000 EUR / 20 000–40 000 USD), ~350–550 PLN/dzień.
- Premium / z biurem, rejsy i wysoki standard: 160 000–350 000 PLN+ (ok. 35 000–75 000 EUR / 40 000–90 000 USD), ~600–1 200 PLN/dzień.
Na ostateczny koszt wpływa przede wszystkim długość trasy i to, ile czasu spędzasz w drogich regionach (Europa, Oceania, Ameryka Północna) w porównaniu z tańszymi (Azja, część Ameryki Łacińskiej, część Afryki).
Jakie są opcje podróżowania – porównanie kosztów i czasu?
Podróż dookoła świata możesz zrealizować na cztery główne sposoby: z biurem podróży samolotem, z wykorzystaniem Biletu RTW, jako rejs statkiem lub przy samodzielnej organizacji całej trasy. Porównując te opcje, warto patrzeć na całkowity koszt, typowy czas trwania, zakres usług w cenie oraz to, ile organizacji spada na Ciebie.
| Opcja podróży | Typowa długość | Orientacyjny koszt całkowity | Co jest w cenie / ważne dopłaty | Dla kogo |
| Podróż samolotem z biurem podróży | Ok. 25–35 dni, szybka objazdówka przez kilka kontynentów. | Ok. 20 000–35 000 PLN za osobę, w zależności od standardu. | W cenie przeloty, część noclegów, transfery, pilot, podstawowe ubezpieczenie; dopłacasz za większość posiłków, bilety wstępu, część wycieczek. | Dla osób zapracowanych, które chcą „odhaczyć” świat w miesiąc i nie lubią samodzielnej organizacji. |
| Bilet RTW (Round The World) | Od 3–4 miesięcy do 12 miesięcy, zależnie od liczby przystanków. | Sam bilet zwykle 10 000–25 000 PLN, cała podróż najczęściej 40 000–120 000 PLN. | W cenie pakiet lotów między kontynentami; dodatkowo płacisz za loty lokalne, noclegi, wyżywienie, wizy, ubezpieczenie. | Dla podróżników chcących samodzielnie planować trasę, ale mieć tańsze przeloty między kontynentami. |
| Rejs statkiem dookoła świata | Ok. 100–150 dni, zdarzają się rejsy powyżej 180 dni. | Od ok. 160 000 PLN za kabinę wewnętrzną do kilkuset tysięcy za pakiety luksusowe. | W cenie zakwaterowanie, wyżywienie, podstawowa rozrywka; dopłacasz za wycieczki lądowe, napiwki, część napojów, transfery do i z portu. | Dla osób lubiących komfort, stabilną bazę (kabina zamiast częstych przeprowadzek) i spokojne tempo. |
| Samodzielna organizacja bez RTW | Najczęściej 6–18 miesięcy, pełna elastyczność. | Typowo 20 000–30 000 PLN za 6 miesięcy w Azji, 40 000–100 000 PLN za 6–12 miesięcy wokół globu. | Wszystko rezerwujesz i opłacasz sam: loty, hotele/hostele, transport, atrakcje, wizy, ubezpieczenie, sprzęt. | Dla osób elastycznych, gotowych na autostop, Couchsurfing i intensywne szukanie okazji. |
W materiałach typu „Najważniejsze informacje” biura wyraźnie podkreślają, że podane ceny są orientacyjne, dlatego przy każdej z tych opcji warto doliczyć własny margines na styl podróżowania i dodatkowe zachcianki.
Jak wygląda podróż samolotem z biurem podróży – koszt i zakres usług?
Typowy program „Podróż dookoła świata samolotem” organizowany przez biuro podróży trwa około miesiąca i obejmuje kilka spektakularnych przystanków, takich jak Los Angeles, Grand Canyon, Hawaje, Samoa, Fidżi, Sydney czy Singapur. W cenie masz zwykle przeloty między kontynentami, transfery, noclegi w hotelach 3–4*, część wyżywienia (np. śniadania), podstawowe wycieczki oraz opiekę pilota, który prowadzi grupę i pilnuje logistyki.
Po stronie organizatora leży także rozliczenie biletów lotniczych, ewentualne zmiany terminów lotów grupowych, uzyskanie niektórych wiz (np. do Australii) oraz wykupienie podstawowego ubezpieczenia podróżnego. Często musisz jednak osobno ogarnąć rejestrację w systemie ESTA na wjazd do USA, dopłacić za pojedyncze atrakcje w stylu rejsu po zatoce San Francisco czy wycieczek fakultatywnych na Hawajach.
Przed podpisaniem umowy z biurem koniecznie przeanalizuj ofertę pod kątem tego, za co dopłacisz na miejscu:
- dokładny wykaz tego, co jest w cenie (konkretne wycieczki, śniadania, transfery, opłaty lotniskowe),
- lista kosztów dodatkowych, takich jak bilety wstępu, wycieczki fakultatywne, napiwki, posiłki poza śniadaniami,
- zasady rezygnacji, zmian nazwiska i przesunięcia terminu wyjazdu w razie choroby lub innych zdarzeń losowych,
- warunki bagażowe linii lotniczych oraz ewentualne dopłaty za nadbagaż lub sprzęt specjalistyczny.
Do wydatków dolicz też opłaty portowe, napiwki dla lokalnych przewodników i obsługi oraz koszt prywatnych atrakcji, które wpadną Ci w oko podczas przystanków.
Jak działa bilet rtw – ile zapłacisz i jak oszczędzić?
Bilet RTW (Round The World) to specjalny pakiet lotów oferowany przez alianse lotnicze, które łączą kilku lub kilkunastu przewoźników na jednej taryfie. Kupujesz jeden bilet obejmujący trasę wokół globu, z ustaloną liczbą przystanków w różnych miastach, lecąc w jednym kierunku (na wschód lub zachód) bez cofania się na poprzedni kontynent. Obowiązują ograniczenia liczby lotów, miast i mil, ale w zamian oszczędzasz sporo względem kupowania wszystkich biletów osobno.
| Element | Przykładowe wartości |
| Typowy koszt biletu RTW | Ok. 10 000–18 000 PLN za prostą trasę 3–4 kontynenty, 16 000–25 000 PLN za bardziej rozbudowaną z większą liczbą przystanków. |
| Typowe ograniczenia | Najczęściej 10–16 segmentów lotniczych, 5–12 głównych miast, obowiązek lotu w jednym kierunku i limit łącznej liczby mil. |
| Przykłady oszczędności | Przy elastycznych datach i unikaniu szczytu sezonu można zaoszczędzić ok. 20–30% względem sumy pojedynczych biletów między kontynentami. |
Żeby w pełni wykorzystać potencjał biletu RTW i nie przepłacić, zastosuj kilka prostych strategii:
- maksymalna elastyczność dat – wybieraj wyloty w dni tygodnia i w sezonie niskim zamiast weekendów i świąt,
- rozważny wybór sojuszu lotniczego – sprawdź, który alians lata w regionach ważnych dla Twojej trasy (np. Azja, Oceania, Ameryka Południowa),
- umiejętne korzystanie ze stopoverów – planuj dłuższe przerwy w przesiadkowych hubach, aby zwiedzić miasto bez dopłaty do ceny lotu,
- tzw. open-jaw – przylot do jednego miasta i wylot z innego w tym samym regionie, połączonych tanim transportem naziemnym lub lokalnym lotem.
Przy planowaniu RTW sprawdź dokładnie politykę zmian i dopłat przed zakupem — tani bilet z dużą liczbą zmian terminów może być droższy niż droższy bilet z elastyczną zmianą dat.
Jakie są koszty rejsu dookoła świata – czas i warianty cenowe?
Rejs statkiem dookoła świata to kilka miesięcy na pokładzie dużego wycieczkowca należącego do linii takich jak Cunard Line, Holland America Line, Costa Cruises, Silversea czy Regent Seven Seas. Typowy rejs trwa 4–5 miesięcy, oferuje różne typy kabin (wewnętrzne, z oknem, z balkonem, apartamenty) i rozbudowany program portów na kilku kontynentach. W cenie masz noclegi na statku, pełne wyżywienie, podstawowe rozrywki i korzystanie z infrastruktury pokładu.
Do bazowej ceny musisz jednak doliczyć koszt wycieczek lądowych, napiwków dla załogi, ewentualnych transferów do portu startowego oraz lotu powrotnego z portu końcowego. Często dochodzą też dopłaty za napoje alkoholowe, część restauracji tematycznych, internet na pokładzie i indywidualne aktywności, więc realny budżet rośnie o kilkanaście procent.
| Wariant | Przykładowa cena | Typowa długość | Najważniejsze dodatkowe opłaty |
| Budżetowy (kabina wewnętrzna) | Ok. 160 000–220 000 PLN za osobę przy rejsie 100–140 dni. | Ok. 4–5 miesięcy, podstawowy standard kabiny. | Wycieczki lądowe, napiwki dzienne, napoje poza pakietem, lot do portu startowego i z portu końcowego. |
| Standardowy (kabina z oknem/balkonem) | Ok. 220 000–320 000 PLN za osobę, w zależności od linii i sezonu. | Ok. 100–150 dni, lepszy komfort i widok na morze. | Te same co wyżej plus często wyższe napiwki oraz dopłaty do pakietów napojów i internetu. |
| Luksusowy (linie premium) | Od ok. 320 000 PLN wzwyż, często z pakietami all inclusive. | 100–180 dni, mniejsza liczba pasażerów, wyższy standard obsługi. | Wycieczki VIP, serwis butlera, ekskluzywne restauracje, możliwe dopłaty lotnicze w klasie biznes. |
Zgodnie z informacjami typu „Skąd można płynąć w rejs dookoła świata?”, najpopularniejsze porty startowe to m.in. Hamburg, Genua, Savona, Civitavecchia (Rzym), Barcelona, Southampton, Miami, Nowy Jork i Los Angeles.
Jak zaplanować budżet podróży na własną rękę?
Planowanie budżetu na podróż dookoła świata na własną rękę dobrze zacząć od podziału wydatków na jasne kategorie i oszacowania, ile dni spędzisz w poszczególnych regionach. Przy każdym kraju weź pod uwagę średnie ceny, kurs walut i dolicz bufor bezpieczeństwa na gorszy kurs lub nieprzewidziane sytuacje.
| Kategoria | Założenia (dni, koszt jednostkowy) | Kalkulacja całkowita | Procent budżetu |
| Loty międzykontynentalne | Liczba lotów długich × średnia cena biletu. | Np. 4 loty × 2 500 PLN = 10 000 PLN. | Ok. 20–30% całości. |
| Loty regionalne i transport lokalny | Loty krótkie, pociągi, autobusy, promy, skuter. | Np. 6 lotów × 400 PLN + 2 000 PLN na transport naziemny. | Ok. 10–20%. |
| Noclegi | Liczba nocy × średni koszt noclegu w danym standardzie. | Np. 180 nocy × 80 PLN = 14 400 PLN. | Ok. 25–35%. |
| Wyżywienie | Dni × średni dzienny koszt jedzenia. | Np. 180 dni × 50 PLN = 9 000 PLN. | Ok. 15–25%. |
| Atrakcje i bilety wstępu | Duże płatne atrakcje + mniejsze wydatki codzienne. | Np. 4 000–8 000 PLN, zależnie od stylu. | Ok. 10–20%. |
| Wizy i szczepienia | Liczba krajów wymagających wiz i szczepień. | Np. 1 500–3 000 PLN. | Ok. 5–10%. |
| Ubezpieczenie podróżne | Długość podróży × stawka dzienna polisy. | Np. 365 dni × 10–20 PLN/dzień. | Ok. 5–10%. |
| Rezerwa i fundusz awaryjny | Co najmniej 10–20% całego budżetu. | Dodajesz na koniec do pozostałych kosztów. | Ok. 10–20%. |
Jak obliczyć koszty lotów i transportu?
Szacowanie kosztów transportu zacznij od policzenia lotów długodystansowych między kontynentami i przyjęcia realistycznej średniej ceny każdego z nich. Do tego dodaj koszt lotów regionalnych w stylu Singapur – Borneo, Borneo – Filipiny, a także wydatki na pociągi, autobusy dalekobieżne, promy między wyspami czy lokalny wynajem skutera. Jeśli planujesz Autostop, możesz zaniżyć budżet na część odcinków, ale potraktuj to jako bonus, a nie jedyną strategię.
Przy obliczeniach transportu uwzględnij takie elementy:
- planowaną liczbę lotów długodystansowych między kontynentami,
- liczbę lotów krótkich i regionalnych w obrębie regionów,
- koszty pociągów i autobusów między miastami,
- promy i łodzie (np. w Indonezji czy na Filipinach),
- transfery lotniskowe i przejazdy z/do portów.
Przykładowa kalkulacja może wyglądać tak: 3 loty długodystansowe × 2 500 PLN = 7 500 PLN + 8 lotów regionalnych × 400 PLN = 3 200 PLN + transport naziemny i promy 2 500 PLN. Wzór jest prosty – sumujesz wszystkie składowe: (liczba lotów długich × cena) + (liczba lotów krótkich × cena) + budżet na transport lądowy i wodny = całkowity koszt transportu.
Jak oszacować koszty noclegów i wyżywienia?
Przy noclegach najwygodniej jest podzielić je na kategorie: hostel / dorm, tani pokój dwuosobowy, średnia klasa hotelowa, apartament lub nocleg premium. Do tego dochodzi styl jedzenia: samodzielne gotowanie, street food i tanie knajpy lub regularne wizyty w restauracjach. Przykłady z azjatyckich wypraw pokazują, że przy przewadze hosteli, Couchsurfingu i taniego ulicznego jedzenia da się zamknąć 6 miesięcy w Azji w okolicach 12–15 tys. PLN, jak w opisanej podróży przez Tajlandię, Malezję, Borneo, Singapur, Indonezję i Filipiny.
| Region | Hostel / budżet (noc) | Średnia klasa (noc) | Nocleg premium (noc) | Średni koszt wyżywienia / dzień |
| Azja Południowo-Wschodnia (Tajlandia, Borneo, Singapur – z dużą rozpiętością) | 30–70 PLN (w Singapurze bliżej górnej granicy i wyżej) | 80–180 PLN | 200–500 PLN | 30–80 PLN (street food vs. restauracje) |
| Azja Południowa | 25–60 PLN | 70–150 PLN | 180–350 PLN | 25–60 PLN |
| Ameryka Łacińska | 50–100 PLN | 120–220 PLN | 250–500 PLN | 40–90 PLN |
| Europa | 70–150 PLN | 180–350 PLN | 400–800 PLN | 50–120 PLN |
| Ameryka Północna | 90–180 PLN | 250–450 PLN | 500–1 000 PLN | 70–150 PLN |
| Oceania (np. Australia, Nowa Zelandia) | 90–200 PLN | 250–450 PLN | 500–1 000 PLN | 70–150 PLN |
| Afryka (duża rozpiętość między krajami) | 40–100 PLN | 120–250 PLN | 300–700 PLN | 40–90 PLN |
Aby przeliczyć te widełki na cały okres podróży, wystarczy pomnożyć średni koszt noclegu w danym standardzie przez liczbę nocy oraz dodać średni dzienny koszt jedzenia × liczba dni. Przykład: 180 nocy × 80 PLN + 180 dni × 50 PLN = 14 400 PLN + 9 000 PLN, czyli około 23 400 PLN na noclegi i wyżywienie przy półrocznej podróży.
Jak zabezpieczyć budżet na atrakcje i nieprzewidziane wydatki?
W długiej wyprawie istotne jest, aby od początku odłożyć 10–20% całego budżetu jako bufor bezpieczeństwa na zdarzenia losowe, a osobno zaplanować środki na obowiązkowe opłaty typu wizy, szczepienia czy droższe marzenia, takie jak wejście na Mount Kinabalu. W wielu relacjach to właśnie te „ekstra” atrakcje najmocniej podbijają rachunek, ale też zostają w pamięci na lata.
Do kategorii nieprzewidzianych kosztów dolicz szczególnie takie sytuacje:
- awarie sprzętu (aparat, telefon, e-reader, powerbank) wymagające naprawy lub zakupu nowego urządzenia,
- konieczność wcześniejszego powrotu do domu lub zmiany daty lotów z powodu choroby czy spraw rodzinnych,
- nagłe opłaty medyczne poza ubezpieczeniem, leki, prywatne wizyty czy badania,
- kary i mandaty, które mogą się pojawić np. przy wynajmie skutera lub samochodu.
Fundusz awaryjny trzymaj na osobnym koncie lub karcie i traktuj go jak szklaną skrzynkę — korzystaj tylko w sytuacjach naprawdę wyjątkowych, a do płatności codziennych używaj osobnego rachunku z ustawionym limitem bezpieczeństwa.
Zawsze trzymaj oddzielny fundusz awaryjny równy co najmniej 10% planowanego budżetu i sprawdź, czy twoja polisa ubezpieczeniowa pokrywa koszty ewentualnego przelotu powrotnego w sytuacji medycznej.
Jak tanio podróżować dookoła świata?
Przy długoletnich relacjach z podróży widać wyraźnie, że najwięcej oszczędzają osoby, które są elastyczne, zostają dłużej w tańszych krajach oraz ograniczają liczbę lotów. Taki styl oznacza często Couchsurfing, hostele, Autostop, korzystanie z lokalnych autobusów i gotowanie samemu, ale w zamian umożliwia zwiedzanie Azji czy Ameryki Łacińskiej przez wiele miesięcy za 20 000–30 000 PLN.
Jeśli chcesz mocno obniżyć koszty, możesz wdrożyć kilka praktycznych taktyk:
- elastyczne terminy i trasy – wybieranie tańszych dni wylotu i zmiana kierunku, kiedy bilety w daną stronę drożeją,
- noclegi alternatywne – Couchsurfing, wymiana opieki nad domem lub zwierzętami za nocleg, pokoje wieloosobowe zamiast prywatnych,
- samodzielne przygotowywanie posiłków, korzystanie z lokalnych targów i street foodu zamiast zachodnich restauracji,
- praca zdalna lub wymiana pracy (np. wolontariat, work exchange) w zamian za nocleg i wyżywienie,
- stawianie na transport naziemny zamiast krótkich lotów, które często są droższe i generują dodatkowe koszty bagażu.
Ubezpieczenie i bezpieczeństwo – ile kosztuje i co wybrać
Przy wyprawie RTW absolutnie nie możesz pominąć tematu ubezpieczenia podróżnego. Najważniejsze elementy to długoterminowe ubezpieczenie medyczne z wysokimi limitami kosztów leczenia, ochrona bagażu, polisa od odwołania lub przerwania podróży oraz ewentualne rozszerzenia na sporty wysokiego ryzyka, jeśli planujesz nurkowanie, trekking wysokogórski czy canyoneering.
Ceny polis zależą od długości wyjazdu i zakresu ochrony, ale przy 6-miesięcznej podróży musisz liczyć ok. 1 800–3 600 PLN, a przy roku – ok. 3 000–6 000 PLN za pełne zabezpieczenie z wysokimi limitami i rozszerzeniami. Przy wyborze zwróć uwagę na sumę ubezpieczenia kosztów leczenia, limity transportu medycznego i ewakuacji, udział własny (franszyzę) oraz to, czy polisa obejmuje zdarzenia pod wpływem alkoholu, COVID-19 i choroby przewlekłe.
Przed zakupem polisy przygotuj sobie zestaw dokumentów i informacji:
- listę chorób przewlekłych i przyjmowanych leków, aby zgłosić je ubezpieczycielowi,
- numery kontaktowe do bliskich i skany dokumentów (paszport, polisy, ważniejsze wizy),
- wstępny plan podróży z listą kontynentów i regionów, które odwiedzisz,
- planowane aktywności ryzykowne (trekking, sporty wodne, nurkowanie, wspinaczka), które mogą wymagać dodatkowego rozszerzenia polisy.
Najczęstsze koszty i przykładowy budżet – konkretne liczby
Przedstawione poniżej liczby to przykładowe, uśrednione budżety dla trzech stylów podróżowania, nawiązujące do realnych wydatków, jakie pojawiają się w relacjach backpackerów i ofertach biur podróży. Rzeczywiste koszty zawsze będą zależeć od Twojej trasy, tempa przemieszczania się i tego, ile wydajesz na komfort oraz atrakcje.
| Profil / długość | Całkowity budżet (PLN) | Całkowity budżet (EUR/USD) | Średni koszt dzienny (PLN) |
| Backpacker – 6 miesięcy | 20 000–30 000 PLN | Ok. 4 500–6 700 EUR / 5 000–7 500 USD | Ok. 110–170 PLN/dzień |
| Backpacker – 12 miesięcy | 40 000–60 000 PLN | Ok. 9 000–13 500 EUR / 10 000–15 000 USD | Ok. 110–160 PLN/dzień |
| Backpacker – 18 miesięcy | 60 000–90 000 PLN | Ok. 13 500–20 000 EUR / 15 000–22 500 USD | Ok. 110–170 PLN/dzień |
| Standard – 6 miesięcy | 35 000–50 000 PLN | Ok. 7 800–11 000 EUR / 8 800–12 500 USD | Ok. 190–280 PLN/dzień |
| Standard – 12 miesięcy | 70 000–110 000 PLN | Ok. 15 500–24 500 EUR / 17 500–27 500 USD | Ok. 190–300 PLN/dzień |
| Standard – 18 miesięcy | 105 000–160 000 PLN | Ok. 23 000–35 500 EUR / 26 000–40 000 USD | Ok. 190–300 PLN/dzień |
| Premium / biuro / rejs – 6 miesięcy | 90 000–180 000 PLN | Ok. 20 000–40 000 EUR / 22 500–45 000 USD | Ok. 500–1 000 PLN/dzień |
| Premium / biuro / rejs – 12 miesięcy | 180 000–320 000 PLN | Ok. 40 000–71 000 EUR / 45 000–80 000 USD | Ok. 500–900 PLN/dzień |
| Premium / biuro / rejs – 18 miesięcy | 260 000–450 000 PLN | Ok. 58 000–100 000 EUR / 65 000–112 500 USD | Ok. 480–830 PLN/dzień |
Możesz wykorzystać tę tabelę, dopasowując ją do własnej trasy w prosty sposób: pomnóż liczbę dni przez realny średni koszt dzienny wyliczony z Twoich założeń dotyczących noclegów, jedzenia, transportu i atrakcji, a na końcu dodaj co najmniej 10–20% rezerwy finansowej jako fundusz awaryjny i miejsce na spełnienie tych marzeń, które pojawią się już w drodze.
Co warto zapamietać?:
- Orientacyjne budżety RTW (6–18 mies.): backpacker 40 000–80 000 PLN (220–350 PLN/dzień), standard 80 000–160 000 PLN (350–550 PLN/dzień), premium 160 000–350 000+ PLN (600–1 200 PLN/dzień); kluczowe są długość trasy i udział drogich vs tanich regionów.
- Główne opcje podróży: biuro podróży (25–35 dni, 20 000–35 000 PLN), bilet RTW (bilet 10 000–25 000 PLN, całość 40 000–120 000 PLN), rejs (100–150 dni, od 160 000 PLN), samodzielnie bez RTW (20 000–30 000 PLN za 6 mies. w Azji, 40 000–100 000 PLN za 6–12 mies. wokół globu).
- Struktura budżetu przy samodzielnej organizacji: loty międzykontynentalne 20–30%, transport lokalny 10–20%, noclegi 25–35%, jedzenie 15–25%, atrakcje 10–20%, wizy i szczepienia 5–10%, ubezpieczenie 5–10%, rezerwa 10–20%.
- Kluczowe sposoby cięcia kosztów: elastyczne terminy i trasy, dłuższe pobyty w tanich krajach, ograniczanie liczby lotów, alternatywne noclegi (Couchsurfing, hostele, house-sitting), samodzielne gotowanie, transport naziemny i praca zdalna/work exchange.
- Ubezpieczenie długoterminowe: 6 mies. ok. 1 800–3 600 PLN, rok 3 000–6 000 PLN; konieczne wysokie limity kosztów leczenia, transportu medycznego i ewakuacji, rozszerzenia na sporty ryzykowne oraz osobny fundusz awaryjny min. 10–20% całego budżetu.
