Co przydaje się na biwaku? Lista niezbędnych akcesoriów

Nie wiesz, co przydaje się na biwaku i boisz się, że czegoś zapomnisz? W tym artykule dostaniesz praktyczną, uporządkowaną listę rzeczy na biwak oraz konkretne porady, jak je dobrać do swoich potrzeb. Po lekturze spakujesz plecak tak, by było Ci ciepło, wygodnie i bezpiecznie nawet daleko od cywilizacji.

Wybierasz się na biwak? Zapamiętaj poniższe informacje

Biwak to nie tylko romantyczne ognisko i kiełbasa na patyku. To także logistyczne wyzwanie, bo nagle sam musisz zadbać o schronienie, ciepło, jedzenie, wodę i bezpieczeństwo. Zanim zaczniesz układać w plecaku śpiwór i latarkę, zastanów się, gdzie dokładnie jedziesz, jak dotrzesz na miejsce i jak długo będziesz spać pod namiotem. Inaczej wygląda lista rzeczy na biwak, gdy dojeżdżasz autem niemal pod namiot, a inaczej, gdy masz na plecach wszystko, co potrzebne na kilka dni w lesie.

Zwróć uwagę na przepisy i zdrowy rozsądek. W Polsce biwakowanie poza wyznaczonymi miejscami wymaga szczególnej ostrożności i znajomości zasad obowiązujących w lasach oraz parkach narodowych. Miejsce noclegu powinno zapewniać dostęp do wody i zaplecza sanitarnego, chyba że korzystasz z tzw. dzikiego biwaku w strefach do tego wyznaczonych. Wtedy musisz samodzielnie zorganizować sobie wodę, toaletę i całą „infrastrukturę” biwakową.

Weź też pod uwagę porę roku. Ten sam biwakowy zestaw sprawdzi się zupełnie inaczej w lipcu nad jeziorem i w październiku w górach. Śpiwór letni, cienka karimata i lekka bluza polarowa wystarczą na ciepłe noce, ale jesienią będziesz potrzebować cieplejszego śpiwora termoizolacyjnego, grubszej warstwy odzieży i lepszej izolacji od podłoża. To właśnie dopasowanie sprzętu do warunków decyduje, czy wrócisz z biwaku wypoczęty, czy zmarznięty i niewyspany.

Na pierwszy biwak wybierz trasę i miejsce, które nie wymagają ekstremalnego sprzętu. Lepiej mieć komplet rzeczy na 2–3 noce pod namiotem w lesie niż za ciężki plecak z gadżetami, których w praktyce nie użyjesz.

Co na biwak? Wskazówki, dzięki którym każdy wyjazd na biwak będzie udany

Najważniejsze pytanie brzmi: czy biwakujesz „z plecakiem”, czy z bazą przy samochodzie lub kamperze? Jeśli nosisz wszystko na plecach, każdy gram ma znaczenie. Wtedy stawiaj na rzeczy lekkie, kompresyjne i wielofunkcyjne – śpiwór trzysezonowy zamiast dwóch różnych, mata samopompująca zamiast ciężkiego materaca i jeden dobry multitool zamiast całego zestawu narzędzi. Gdy biwakujesz obok auta, możesz pozwolić sobie na większy namiot, wygodny materac dmuchany, kociołek nad ognisko czy lodówkę turystyczną.

Druga sprawa to wygoda i bezpieczeństwo codziennego funkcjonowania na biwaku. Zadbaj o to, by mieć łatwy dostęp do wody pitnej, środków czystości i podstawowego wyposażenia sanitarnego. Jeśli biwakujesz poza polem namiotowym, rozplanuj, skąd weźmiesz wodę i jak ją oczyścisz. Filtr do wody lub tabletki do dezynfekcji to jeden z tych akcesoriów, o których często się zapomina, a bez nich prosta wyprawa może szybko zamienić się w kłopotliwą przygodę żołądkową.

Ważnym elementem jest też sposób organizacji obozowiska. Ustaw namiot na lekko podwyższonym terenie, z dala od koryta strumienia, w miarę osłoniętym od wiatru. Sprawdź, czy masz komplet śledzi i linki odciągowe, bo bez nich nawet najlepszy namiot niewiele pomoże w czasie wichury. Dodatkowym ułatwieniem będzie mały młotek do wbijania śledzi oraz zapasowa linka, np. paracord, dzięki której dociągniesz odciągi albo rozwiesisz pranie.

Nigdy nie rozbijaj namiotu w zagłębieniu terenu. Przy intensywnym deszczu woda spłynie właśnie tam, a Ty obudzisz się w kałuży, nawet jeśli tropik ma wysoką wodoodporność.

Co zabrać na biwak z odzieży wierzchniej?

Bez odpowiednich ubrań nawet najlepszy sprzęt biwakowy nie uratuje sytuacji. Na liście „co zabrać na biwak z odzieży wierzchniej” powinny znaleźć się przede wszystkim rzeczy odporne na wiatr, wilgoć i niższe temperatury wieczorem. Bazą jest kurtka przeciwdeszczowa lub softshell, najlepiej lekka i pakowna, którą zwiniesz do małego pokrowca. Nawet jeśli prognoza zapowiada piękne słońce, w górach czy nad jeziorem pogoda może zmienić się w kilkanaście minut.

Oprócz kurtki pomyśl o dodatkowej warstwie docieplającej. Świetnie sprawdzają się bluzy polarowe, ocieplane bluzy z kapturem oraz pikowane kamizelki. Kamizelka puchowa lub syntetyczna grzeje tułów, a jednocześnie nie ogranicza ruchów rąk podczas rozstawiania namiotu czy gotowania. Do tego dodaj koszulę flanelową, która wieczorem przy ognisku posłuży jako wygodna, ciepła warstwa zamiast grubej kurtki.

Bardzo ważne są także buty z wysoką cholewką. Trekingi lub mocne trzewiki zabezpieczą kostki i osłonią stopy przed rosą, błotem oraz ukąszeniami owadów w wysokiej trawie. W plecaku zrób miejsce na lekkie klapki pod prysznic oraz obuwie „obozowe” – wygodne adidasy lub sandały, żeby dać stopom odpocząć po całym dniu chodzenia.

Nie zapominaj o dodatkach chroniących głowę i oczy. Na biwaku przydadzą się czapka z daszkiem, chustka lub komin oraz okulary przeciwsłoneczne. Te drobne rzeczy robią ogromną różnicę i potrafią uratować dzień w pełnym słońcu, na wietrze czy przy porannym chłodzie.

Ubieranie się na cebulkę – sposób na komfort i styl na biwaku

Najbardziej praktyczny sposób ubierania się na biwak to klasyczna „cebulka”. Zamiast jednej bardzo grubej bluzy weź kilka lżejszych warstw, które możesz w każdej chwili założyć lub zdjąć. Bazą powinna być koszulka z oddychającego materiału – szybkoschnąca tkanina techniczna lub cienka bawełna o dobrym kroju. Na to zakładaj cienki polar lub lekką bluzę, a dopiero na wierzch kurtkę przeciwdeszczową albo softshell.

Tak samo postępuj z ubraniami na nogi. W ciągu dnia sprawdzą się spodnie cargo lub trekkingowe, które są wytrzymałe, mają sporo kieszeni i szybko schną. Gdy zapowiada się chłodniejsza noc, pod spód możesz założyć bieliznę termoaktywną lub cienkie legginsy, które dadzą dodatkową warstwę izolacji. Taki zestaw sprawia, że rano nie marzniesz, w południe nie dusisz się z gorąca, a wieczorem wciąż jest Ci wygodnie.

Dużo osób bagatelizuje rolę skarpet, tymczasem to przez stopy najszybciej ucieka ciepło. Na biwak zabierz kilka par grubych, wysokich skarpet trekkingowych oraz zwykłe sportowe na ciepłe dni. Warto mieć także jedną „awaryjną” parę tylko do spania, której nie będziesz używać w ciągu dnia. Ciepłe, suche stopy w śpiworze to najlepszy sposób na dobry sen pod namiotem.

Jeśli w ciągu dnia mocno się spociłeś, przed snem zmień kompletnie ubranie na suche. Spanie w wilgotnych ciuchach w śpiworze to prosty sposób na wyziębienie organizmu, nawet przy dodatniej temperaturze.

Co zabrać na biwak? Nasza lista must have

Skoro wiesz już, w co się ubrać, pora uporządkować pozostałe akcesoria. Kompletując listę rzeczy na biwak, podziel ją na kilka grup: spanie, gotowanie, higiena, bezpieczeństwo oraz elektronika. Dzięki temu łatwiej sprawdzisz, czy niczego nie brakuje. Zaczniemy od zestawu do spania, czyli tego, co decyduje o komforcie każdej nocy pod namiotem.

Podstawą jest namiot dopasowany wielkością do liczby osób oraz warunków, w jakich biwakujesz. Przy wyprawach z plecakiem wybierz lekki, 2–3 osobowy namiot z przedsionkiem i dobrą wentylacją. Przy biwaku rodzinnym lub wyjeździe z przyczepą kempingową możesz zdecydować się na większy namiot z podziałem na sypialnie, z obszernym przedsionkiem. Do namiotu dobierz śpiwór termoizolacyjny – letni lub trzysezonowy, w zależności od pory roku, oraz odpowiednią izolację od podłoża.

Do wyboru masz karimatę, matę samopompującą i materac dmuchany. Każde z tych rozwiązań ma swoje plusy i minusy, które dobrze widać w prostym zestawieniu:

Do zestawu do spania dorzuć dmuchaną poduszkę turystyczną lub mały, zrolowany koc, który wykorzystasz jako podgłówek. To drobiazg, który potrafi diametralnie poprawić komfort snu. Wielu biwakowiczów zabiera też ręcznik szybkoschnący – przyda się zarówno po kąpieli, jak i do szybkiego przetarcia się rano przed wyjściem z namiotu.

Drugą bardzo ważną grupą są rzeczy do jedzenia i picia. Nawet jeśli planujesz żywić się prostymi kanapkami i kiełbasą z ogniska, zabierz palnik turystyczny, małą kuchenkę, menażkę lub metalowy kubek. Dzięki temu w każdej chwili zagotujesz wodę na kawę, zupę instant lub ciepły posiłek. Przy krótszych wypadach postaw na produkty lekkie, niepsujące się szybko i niewymagające długiego gotowania, jak płatki owsiane, musli, konserwy, batony energetyczne, warzywa i owoce.

Co przydaje się na biwaku poza ubraniami?

Ubrania i zestaw do spania to dopiero początek. Równie ważne są akcesoria, dzięki którym poradzisz sobie po zmroku, w razie skaleczenia, przy braku bieżącej wody czy ataku komarów. Dobrze skompletowany niezbędnik biwakowicza sprawi, że nawet kilkudniowy pobyt w lesie będzie wygodny i bezpieczny. To w tej kategorii najłatwiej o przeoczenia, dlatego podejdź do niej szczególnie uważnie.

Przede wszystkim zadbaj o oświetlenie. Najpraktyczniejsza jest latarka czołowa, która pozwala świecić tam, gdzie patrzysz, i jednocześnie mieć wolne ręce. Do tego przyda się lampka do namiotu, którą zawiesisz pod sufitem. Jeśli wybierasz modele na baterie, weź zapasowy komplet. Przy latarkach akumulatorowych konieczny będzie powerbank, dzięki któremu doładujesz sprzęt i telefon. Coraz więcej osób zabiera również solarne lampki do oznaczenia obozowiska i rozświetlenia miejsca biwaku wieczorem.

Drugi filar to zdrowie i higiena. W Twoim plecaku powinna znaleźć się apteczka polowa, w której umieścisz bandaże, plastry, środek dezynfekujący, leki przeciwbólowe i przeciwbiegunkowe, jałowe gaziki oraz pęsetę. Zadbaj też o środki czystości w wersji „biwakowej”: małe opakowania żelu pod prysznic, szamponu, pasty do zębów, chusteczki nawilżane oraz wspomniany ręcznik szybkoschnący. Jeśli jesteś z dala od infrastruktury kempingowej, bardzo przydatny okaże się turystyczny prysznic lub worek z wodą do mycia.

Kolejna grupa to narzędzia i drobiazgi, które nagle okazują się zbawienne w najmniej oczekiwanym momencie. Warto spakować:

• scyzoryk lub multitool – do cięcia, otwierania, naprawiania drobnych usterek,
• zapalniczkę, zapałki i ewentualnie krzesiwo – najlepiej w dwóch różnych miejscach plecaka,
• filtr do wody lub tabletki do uzdatniania – gdy korzystasz z wody z jeziora lub strumienia,
• środek na komary i kleszcze – najlepiej o wysokiej skuteczności w terenach leśnych i nadwodnych,
• worki na śmieci – żeby po biwaku zostawić miejsce w takim stanie, w jakim je zastałeś.

Środek na komary i kleszcze traktuj jak element bezpieczeństwa, nie wygody. Seria ukąszeń albo kleszcz niewykryty przez kilka dni potrafią skutecznie zniszczyć każdą wyprawę.

Plecak spakowany? No to wyruszamy na biwak!

Kiedy masz już przygotowaną listę rzeczy na biwak, czas przenieść ją do realnego plecaka. Najpierw wybierz sam plecak turystyczny o odpowiedniej pojemności. Na krótkie, weekendowe wypady wystarczy 40–50 litrów, przy dłuższych wędrówkach lepiej sprawdzą się modele 60–70 litrowe z wygodnym systemem nośnym. Spakuj cięższe rzeczy – jak śpiwór, jedzenie czy większy zapas wody – jak najbliżej pleców, a lżejsze akcesoria dalej i wyżej, żeby plecak był stabilny.

Pomyśl też o plecaku podręcznym lub małej nerce, do której schowasz rzeczy potrzebne „pod ręką”: latarkę, telefon, mapę, chusteczki, wodę, przekąskę. Przy dłuższych przejściach to ogromne ułatwienie, bo nie musisz co chwilę otwierać głównej komory. Rzeczy, których używasz tylko raz dziennie, jak piżama, część zapasowych ubrań czy drugi komplet butów, mogą leżeć na samym dnie.

Na końcu zajmij się prowiantem. Najwygodniej jest podzielić jedzenie na porcje dzienne i umieścić je w lekkich pojemnikach lub woreczkach strunowych. Zawsze zabierz większy zapas wody, niż wydaje Ci się potrzebny, zwłaszcza gdy biwakujesz w upale lub w miejscach oddalonych od sklepu. Kilka batonów energetycznych czy porcja orzechów w plecaku potrafią uratować energię podczas dłuższej wędrówki między biwakami.

Gdy wszystko jest spakowane, zrób krótką „próbę generalną” – załóż plecak, przejdź się po mieszkaniu lub podwórku i sprawdź, czy ciężar jest rozłożony wygodnie. Jeśli coś uwiera, obija się o plecy albo wystaje zbyt daleko, popraw to teraz, a nie dopiero kilka kilometrów od samochodu. Dobrze spakowany plecak i przemyślana lista rzeczy na biwak sprawią, że w lesie będziesz mógł skupić się na przygodzie, a nie na brakach w ekwipunku.

Co warto zapamietać?:

• Dopasuj ekwipunek do rodzaju biwaku (z plecakiem vs przy aucie), długości wyjazdu, pory roku i przepisów – kluczowe są: schronienie, ciepło, jedzenie, woda i bezpieczeństwo, z naciskiem na dostęp do wody i zaplecza sanitarnego.
• Postaw na warstwowe ubieranie „na cebulkę”: oddychająca bielizna, polar/bluza, kurtka przeciwdeszczowa lub softshell, spodnie trekkingowe + bielizna termiczna, wysokie buty trekkingowe, klapki i obuwie obozowe, ciepłe skarpety trekkingowe oraz dodatki (czapka z daszkiem, komin, okulary).
• Zestaw do spania: namiot dobrany do liczby osób i warunków, śpiwór letni lub trzysezonowy, izolacja od podłoża (karimata – lekka, mata samopompująca – kompromis, materac – komfort przy aucie), dmuchana poduszka i ręcznik szybkoschnący; namiot rozbijaj na lekkim wzniesieniu, z dala od zagłębień terenu.
• Niezbędnik biwakowy: latarka czołowa + lampka do namiotu (zapas baterii/powerbank), apteczka (bandaże, plastry, środki dezynfekujące, leki, pęseta), środki higieny w małych opakowaniach, filtr/tabletki do wody, środek na komary i kleszcze, scyzoryk/multitool, ogień w dwóch źródłach (zapalniczka, zapałki/krzesiwo), worki na śmieci.
• Plecak turystyczny 40–50 l na weekend, 60–70 l na dłuższe wyprawy; ciężkie rzeczy pakuj blisko pleców, lekkie wyżej i dalej, używane rzadko na dno. Zabierz mały plecak podręczny/nerkę, porcjuj jedzenie na dni, wybieraj lekką żywność i zawsze bierz większy zapas wody, niż zakładasz.