Planujesz wyjazd za granicę i zastanawiasz się, ile kosztuje wyrobienie paszportu oraz jak nie przepłacić. W tym poradniku w prosty sposób porównasz wszystkie stawki, zniżki i zwolnienia z opłat. Dowiesz się też, jak najwygodniej zapłacić za paszport i co zrobić w nagłej sytuacji, gdy potrzebny jest dokument tymczasowy.
Ile kosztuje wyrobienie paszportu – podstawowe stawki
W Polsce obowiązuje jedna, ogólnokrajowa taryfa opłat za paszporty. Pełna opłata za paszport dla osoby dorosłej wynosi 140 zł i dotyczy osób od 18 do 70 roku życia, które nie mają prawa do żadnej ulgi. Cena za dokument różni się w zależności od wieku wnioskodawcy, rodzaju paszportu oraz ewentualnych zniżek. Warto podkreślić, że opłata za złożenie wniosku jest bezzwrotna, co oznacza, że po przyjęciu wniosku nie odzyskasz pieniędzy nawet wtedy, gdy później zrezygnujesz z wyrobienia dokumentu.
Podstawowe stawki w przypadku standardowego paszportu biometrycznego i paszportu tymczasowego wyglądają tak:
| Rodzaj dokumentu | Kto płaci | Wysokość opłaty |
| Paszport biometryczny | Osoba dorosła 18–70 lat bez ulg | 140 zł |
| Paszport biometryczny | Osoba małoletnia 12–18 lat | 70 zł |
| Paszport biometryczny | Dziecko do 12 roku życia | 30 zł |
| Paszport tymczasowy | Dorośli i dzieci | 30 zł |
| Drugi paszport | Wydawany w trybie art. 46 ustawy | 280 zł |
Widzisz od razu, że dzieci i młodzież płacą mniej, a za paszport tymczasowy obowiązuje znacznie niższa opłata niż za dokument ważny 10 lat. Droższy jest natomiast drugi paszport, który kosztuje 280 zł i wydawany jest wyłącznie w szczególnych sytuacjach, na przykład przy częstych podróżach służbowych do krajów z konfliktującymi się wizami. W przypadku drugiego paszportu ustawodawca nie przewiduje ulg, nawet jeśli normalnie miałbyś do nich prawo.
Zniżki na paszport – kto zapłaci mniej
Polskie przepisy przewidują szeroki katalog zniżek na opłatę paszportową. Najczęściej spotykana zniżka to 50 procent, ale w części przypadków możesz zapłacić tylko 25 procent ceny, a niekiedy w ogóle nie poniesiesz kosztów. Każda ulga wymaga udokumentowania, czyli okazania odpowiedniego zaświadczenia lub legitymacji w chwili składania wniosku. Bez tego urzędnik naliczy Ci pełną stawkę 140 zł, 70 zł albo 30 zł.
Żeby łatwiej Ci było się odnaleźć, warto zapamiętać prostą zasadę. Dorośli z ulgą najczęściej płacą 70 zł, młodzież między 12 a 18 rokiem życia 70 zł lub mniej, a małe dzieci zwykle 30 zł lub 15 zł. Niższą opłatę mogą uzyskać między innymi uczniowie, studenci, seniorzy pobierający świadczenia oraz osoby z niepełnosprawnością.
Zniżka 50 procent – uczniowie, studenci, emeryci, renciści
Najbardziej rozpowszechniona jest ulga w wysokości 50 procent standardowej opłaty. W praktyce oznacza to, że za paszport zapłacisz 70 zł zamiast 140 zł, jeśli należysz do jednej z poniższych grup i pokażesz dokument potwierdzający prawo do zniżki. To rozwiązanie jest ważne dla osób o stałych dochodach z systemu świadczeń, ale również dla młodych, którzy wciąż się uczą.
Z ulgi 50 procent korzystają między innymi:
- uczniowie i studenci między 18 a 26 rokiem życia z ważną legitymacją,
- emeryci i renciści w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z FUS,
- współmałżonkowie emerytów, rencistów oraz osób niepełnosprawnych, jeśli pozostają na ich wyłącznym utrzymaniu,
- osoby z orzeczeniem o niepełnosprawności,
- osoby z prawem do renty socjalnej,
- osoby korzystające z pomocy społecznej w formie zasiłków stałych,
- osoby pobierające specjalny zasiłek opiekuńczy, świadczenie pielęgnacyjne lub zasiłek dla opiekuna.
Do tego katalogu należą także osoby, które w przeszłości doświadczyły represji politycznych lub działały w strukturach opozycyjnych. Z niższej opłaty 70 zł korzystają na przykład kombatanci, osoby z ustawowym statusem działacza opozycji antykomunistycznej, osoby represjonowane za działalność niepodległościową oraz ci, którym okres represji potwierdził Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Ulgę otrzymują też żołnierze pełniący terytorialną służbę wojskową, strażacy ratownicy ochotniczej straży pożarnej, ochotnicy w ratownictwie górskim oraz weterani poszkodowani.
Dzieci i młodzież – ile kosztuje paszport dla niepełnoletnich
W przypadku dzieci system opłat wygląda nieco inaczej, ale na ogół jest dla rodziców korzystny finansowo. Dla dziecka do 12 roku życia paszport kosztuje 30 zł i jest ważny przez 5 lat. Dla małoletniego między 12 a 18 rokiem życia opłata wynosi 70 zł, a dokument jest ważny przez 10 lat. Dzięki temu nastolatkowie, którzy często wyjeżdżają na obozy, wymiany czy studia zagraniczne, nie muszą co kilka lat wyrabiać nowego paszportu.
W przypadku niektórych dzieci przewidziano dodatkowe zniżki. Małoletni do 12 roku życia z ważną Kartą Dużej Rodziny płacą tylko 15 zł, a uczniowie i studenci do 25 roku życia posiadający Kartę Dużej Rodziny zapłacą 35 zł. W tej samej grupie 35 zł może kosztować paszport dla dziecka z orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności. Takie rozwiązanie ma odciążyć finansowo rodziny wielodzietne oraz rodziców dzieci z niepełnosprawnościami.
W przypadku wniosków dla dzieci zawsze zabierz do urzędu oryginał lub kserokopię dokumentu, na podstawie którego korzystasz ze zniżki, na przykład Kartę Dużej Rodziny, orzeczenie o niepełnosprawności lub legitymację szkolną czy studencką.
Karta Dużej Rodziny – dodatkowe oszczędności dla rodzin wielodzietnych
Posiadacze Karty Dużej Rodziny mogą liczyć na znaczące obniżki opłaty paszportowej. System wygląda podobnie w całej Polsce, chociaż urzędy wojewódzkie często opisują go w różny sposób na swoich stronach. Matki, ojcowie i ich małżonkowie w rodzinach wielodzietnych, a także rodzice zastępczy i osoby prowadzące rodzinny dom dziecka z ważną Kartą Dużej Rodziny, płacą za paszport 70 zł. To oznacza, że otrzymują ulgę 50 procent, taką samą jak emeryci czy osoby z niepełnosprawnością.
Członkowie rodziny wielodzietnej będący uczniami lub studentami do 25 roku życia mogą skorzystać z jeszcze wyższego rabatu. Ich paszport kosztuje 35 zł, czyli tylko 25 procent standardowej opłaty. W niektórych województwach urzędnik może poprosić, aby oprócz Karty Dużej Rodziny okazać również legitymację szkolną lub studencką, dlatego lepiej mieć oba dokumenty przy sobie. Co ważne, z całego katalogu zniżek wybierasz tylko jedną, tej samej opłaty nie można obniżać dwa razy.
Inne grupy uprawnione do ulg
Poza szerokimi grupami jak uczniowie, studenci czy emeryci, są też bardziej wyspecjalizowane kategorie osób uprawnionych do tańszych paszportów. Należą do nich między innymi osoby wykonujące zawód w warunkach wysokiego ryzyka lub wymagający szczególnej ochrony prawnej. To chociażby strażacy ratownicy ochotniczej straży pożarnej, którym przysługuje obniżona opłata, a także osoby, którym przyznano świadczenie ratownicze z tytułu wieloletniej służby w OSP.
Do grupy uprzywilejowanej należą także ochotnicy pełniący służbę w jednostkach ratownictwa górskiego oraz weterani poszkodowani w działaniach poza granicami państwa. W ich sytuacji państwo wprost rekompensuje wysiłek i ryzyko ponoszone na rzecz bezpieczeństwa innych osób. Dzięki niższej opłacie za paszport łatwiej im załatwić formalności związane z leczeniem, wyjazdami czy pracą, które wymagają częstego przekraczania granicy.
Kto nie płaci za paszport – zwolnienia z opłat
Poza ulgami istnieją także sytuacje, gdy nie płaci się za paszport w ogóle. Zwolnienie z opłaty nie jest zniżką, tylko całkowitym zniesieniem kosztu administracyjnego. Dotyczy to głównie osób starszych, ciężko chorych oraz tych, którym dokument trzeba wydać lub wymienić z przyczyn leżących po stronie urzędu. Zanim więc zapłacisz za paszport, sprawdź dokładnie, czy nie należysz właśnie do tej grupy.
Zwolnione z opłaty są między innymi:
- osoby, które w dniu złożenia wniosku ukończyły 70 lat,
- osoby przebywające w domu pomocy społecznej lub zakładzie opiekuńczym, którym paszport potrzebny jest w związku z długotrwałym leczeniem lub konieczną operacją za granicą,
- osoby wymieniające paszport z powodu błędnej personalizacji lub wady technicznej dokumentu,
- osoby korygujące niezgodności danych osobowych w paszporcie, na przykład nazwiska lub daty urodzenia, po ich zmianie w rejestrze PESEL,
- żołnierze wyznaczeni lub skierowani do pełnienia służby poza granicami kraju, z wyjątkiem żołnierzy zawodowych,
- osoby, które mają prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające nieważność decyzji o odmowie wydania lub unieważnieniu paszportu.
W praktyce bardzo często z pełnego zwolnienia z opłaty korzystają seniorzy powyżej 70 roku życia. Nie muszą oni przedstawiać żadnych dodatkowych zaświadczeń, wystarczy sam dokument tożsamości potwierdzający datę urodzenia. W przypadku zwolnień związanych z leczeniem za granicą urzędnik może jednak wymagać zaświadczenia lekarskiego lub dokumentu z placówki medycznej potwierdzającego termin i miejsce planowanej operacji.
Paszport tymczasowy i drugi paszport – opłaty i praktyczne wskazówki
Nie w każdej sytuacji potrzebujesz standardowego paszportu ważnego 10 lat. W nagłych przypadkach, gdy wyjazd jest tuż przed Tobą, a dokumentu brak, dobrym rozwiązaniem bywa paszport tymczasowy. Obowiązuje jedna, prosta stawka: 30 zł za paszport tymczasowy, niezależnie od wieku wnioskodawcy. Ten dokument jest ważny krócej, maksymalnie do 365 dni, ale bywa wydawany bardzo szybko, nawet w ciągu kilku dni.
Paszport tymczasowy można wyrobić między innymi w niektórych portach lotniczych. Na przykład na lotnisku Chopina w Warszawie, w Kraków-Balice, Gdańsku czy Katowicach działa punkt, gdzie paszport tymczasowy można dostać niemal od ręki, najczęściej nie wcześniej niż dwa dni robocze przed wylotem. Potrzebujesz do tego biletu lotniczego, ważnego dokumentu tożsamości oraz aktualnego zdjęcia, które często da się zrobić w automacie na miejscu. Opłata 30 zł na lotnisku jest pobierana wyłącznie kartą płatniczą.
Oddzielną kategorią jest drugi paszport, który wydawany jest w trybie art. 46 ustawy o dokumentach paszportowych. Koszt takiego dokumentu to 280 zł. Zwykle wniosek o drugi paszport składają osoby często podróżujące służbowo, które muszą równolegle posiadać wizy do różnych krajów, albo takie, które z powodów bezpieczeństwa nie powinny posługiwać się jednym paszportem we wszystkich państwach. W tym wypadku nie stosuje się zniżek ani zwolnień z opłaty, nawet jeśli normalnie przysługiwałaby Ci ulga jako studentowi, seniorowi czy osobie z niepełnosprawnością.
Jak zapłacić za paszport – przelew, karta, gotówka
Opłatę paszportową możesz wnieść na kilka sposobów. Najwygodniejszy jest przelew na konto urzędu wojewódzkiego jeszcze przed wizytą w punkcie paszportowym. Drugą opcją bywa płatność kartą przy stanowisku obsługi, a w niektórych urzędach nadal dostępna jest tradycyjna wpłata gotówkowa w kasie. Sposoby zapłaty różnią się w zależności od województwa, dlatego przed wizytą dobrze jest sprawdzić informację na stronie swojego urzędu.
Jeśli wybierasz przelew, zadbaj o poprawne dane rachunku i tytuł przelewu. Dla przykładu Mazowiecki Urząd Wojewódzki w Warszawie podaje numer konta 83 1010 1010 0137 1022 3100 0000 z dopiskiem w tytule „opłata paszportowa dla imię i nazwisko osoby ubiegającej się o paszport”. W województwie łódzkim opłaty wpływają na konto o numerze 88 1010 1371 0097 0022 3100 0000, a we Wrocławiu Dolnośląski Urząd Wojewódzki przyjmuje je między innymi na rachunek 41 1010 1674 0005 9222 3100 0000. W każdym przypadku musisz mieć przy sobie wydruk potwierdzenia przelewu, bo urzędnik poprosi o jego okazanie przy przyjmowaniu wniosku.
W tytule przelewu zawsze wpisuj „opłata paszportowa dla” oraz swoje imię i nazwisko, dzięki temu księgowość szybciej zidentyfikuje wpłatę i unikniesz nieporozumień przy przyjmowaniu wniosku.
Coraz więcej urzędów pozwala opłacić paszport bezpośrednio przy stanowisku obsługi, kartą płatniczą. Tak jest między innymi w Dolnośląskim Urzędzie Wojewódzkim i jego delegaturach, gdzie na miejscu dostępny jest terminal. W części punktów paszportowych, na przykład w Łodzi, Piotrkowie Trybunalskim, Sieradzu, Skierniewicach, Kutnie czy Bełchatowie, również możesz zapłacić kartą, ale już w kasie nie zawsze będzie taka możliwość. Zdarza się, że w kasie przyjmowana jest tylko gotówka, dlatego sprawdź dokładnie komunikat swojego urzędu.
Bywają też sytuacje, gdy na rachunek urzędu trafi zbyt wysoka kwota, na przykład przez pomyłkę w przelewie. Wtedy masz prawo ubiegać się o zwrot nadpłaty paszportowej. Możesz to zrobić osobiście w dowolnym punkcie paszportowym, wypełniając papierowy wniosek, albo elektronicznie poprzez ePUAP, załączając potwierdzenie wniesienia opłaty. Część urzędów udostępnia też własne formularze do wysyłki pocztą tradycyjną razem z potwierdzeniem przelewu.
Ile kosztuje wyrobienie paszportu za granicą – opłaty konsularne
Jeśli zgubisz paszport za granicą albo skończy mu się ważność, możesz wyrobić dokument w konsulacie RP. Opłaty konsularne nie są identyczne jak stawki w Polsce. Zależą od lokalnego cennika, waluty oraz rodzaju dokumentu, jaki chcesz otrzymać. W wielu krajach konsulat wyrabia paszport tymczasowy lub zwykły paszport, ale koszt bywa przeliczany na miejscową walutę i uwzględnia kursy oraz opłaty lokalne.
Dla porównania, w niektórych państwach europejskich i pozaeuropejskich zakres opłat może być bardzo szeroki. W Wielkiej Brytanii ceny dokumentów paszportowych wahają się przykładowo od około 13 do nawet 183 funtów brytyjskich w zależności od rodzaju dokumentu i trybu jego wydania. W innych krajach, takich jak Ukraina czy Białoruś, opłaty mogą sięgać od kilkunastu do nawet 200 euro. Każdorazowo dokładne stawki musisz sprawdzić w cenniku na stronie polskiego konsulatu w danym państwie lub bezpośrednio dopytać w placówce.
W razie utraty paszportu za granicą samo zgłoszenie kradzieży lub zagubienia dokumentu nie kosztuje nic. Zgłoszenia dokonujesz na komisariacie policji lub w konsulacie, natomiast opłatę ponosisz dopiero za wydanie nowego paszportu tymczasowego lub zwykłego. Dobrym pomysłem jest wykupienie ubezpieczenia turystycznego z assistance, które niekiedy pokrywa koszty związane z wyrobieniem nowego dokumentu albo chociaż zapewnia wsparcie konsultanta w załatwieniu formalności.
Najczęstsze pytania o opłaty paszportowe – praktyczne odpowiedzi
Wokół tematu opłat za paszport pojawia się kilka powtarzających się wątpliwości. Zastanawiasz się, czy możesz złożyć wniosek online, czy trzeba drukować formularz w domu oraz co się dzieje, gdy urząd popełni błąd w danych. Warto uporządkować te kwestie, żebyś w punkcie paszportowym nie tracił czasu na doprecyzowania i poprawki.
Wniosek o paszport dla osoby dorosłej zawsze składasz osobiście w punkcie paszportowym. Nie musisz drukować formularza z internetu, ponieważ aktualny wzór otrzymasz na miejscu. Inaczej wygląda sytuacja w przypadku dzieci do 12 roku życia. Tu istnieje możliwość złożenia wniosku online poprzez profil zaufany albo podpis elektroniczny, pod warunkiem że oboje rodzice wyrażą zgodę elektronicznie. Sam paszport będzie jednak odebrany w punkcie, który wskażesz podczas wypełniania formularza.
Jeśli po odebraniu paszportu zauważysz błąd, który wynika z działania urzędu, masz prawo do bezpłatnej wymiany dokumentu. Dotyczy to zarówno sytuacji, gdy paszport ma wadę techniczną, na przykład nieczytelny mikroprocesor, jak i wtedy, gdy w rubrykach pojawi się nieprawidłowe imię, nazwisko, data urodzenia czy obywatelstwo. W takiej sytuacji składasz wniosek o wymianę dokumentu, ale opłata nie jest pobierana. Dzięki temu nie ponosisz kosztów za cudzy błąd, a Twój dokument może bez problemu służyć Ci podczas każdej podróży.
Co warto zapamietać?:
- Podstawowe opłaty: dorosły 18–70 lat – 140 zł; młodzież 12–18 lat – 70 zł; dziecko do 12 lat – 30 zł; paszport tymczasowy (wszyscy) – 30 zł; drugi paszport – 280 zł (bez ulg).
- Najczęstsze zniżki: 50% (m.in. uczniowie/studenci 18–26, emeryci, renciści, osoby z niepełnosprawnością, korzystający z pomocy społecznej, kombatanci, TSW, OSP, ratownicy górscy) – dorosły płaci zwykle 70 zł; dla dzieci i młodzieży dodatkowe obniżki, zwłaszcza z Kartą Dużej Rodziny.
- Karta Dużej Rodziny: rodzice i opiekunowie – 70 zł; uczniowie/studenci do 25 lat – 35 zł; dziecko do 12 lat – 15 zł; nie łączy się ulg – wybierasz jedną.
- Zwolnienia z opłat: m.in. osoby 70+, osoby w DPS/zakładach opiekuńczych wyjeżdżające na leczenie, wymiana z powodu błędu urzędu lub wady technicznej, korekta danych po zmianach w PESEL, część żołnierzy kierowanych za granicę, osoby z prawomocnym orzeczeniem sądu ws. paszportu.
- Płatność: przelew na konto urzędu wojewódzkiego (z tytułem „opłata paszportowa dla [imię i nazwisko]” i wydrukiem potwierdzenia), często także karta w urzędzie lub gotówka w kasie; nadpłatę można odzyskać składając wniosek (osobiście, pocztą lub przez ePUAP); za granicą obowiązują odrębne, wyższe opłaty konsularne zależne od kraju.