Nie wiesz co spakować do plecaka na wyjazd i ciągle boisz się, że o czymś zapomnisz. Z tego artykułu dowiesz się, jaki plecak wybrać, jak ułożyć w nim rzeczy i co faktycznie jest niezbędne w podróży. Dzięki temu spakujesz się lżej, a jednocześnie będziesz przygotowany na różne sytuacje.
Plecak na wyjazd – jaką pojemność i konstrukcję wybrać
Jeśli planujesz podróż z plecakiem, najpierw musisz zdecydować, jaki model w ogóle weźmiesz ze sobą. Plecak turystyczny na wyjazd tygodniowy lub dwutygodniowy nie powinien być zbyt duży, bo każdy nadprogramowy litr pojemności szybko zamieni się w dodatkowe kilogramy na Twoich plecach. Optymalnie sprawdza się plecak o pojemności 40–50 l, który przy rozsądnym pakowaniu pomieści ubrania, kosmetyki, apteczkę i podstawową elektronikę. Na krótkie wyjazdy typu city break czy weekend za granicą wystarczy pojemność 25–35 l, zwłaszcza jeśli lecą z Tobą tylko rzeczy na 3–4 dni.
Przy wyborze zwróć uwagę nie tylko na litraż, ale też na konstrukcję. Porządny pas biodrowy to absolutna podstawa, bo to na biodra, a nie na barki, ma być przeniesiony główny ciężar bagażu. Przy dłuższych przejściach różnica w komforcie jest kolosalna, szczególnie gdy plecak waży 8–10 kg. Ważne są też usztywniane, dobrze wyprofilowane plecy oraz system wentylacji, czyli siateczka oddzielająca plecy od konstrukcji nośnej. Dzięki temu szczególnie w ciepłych krajach odczujesz mniejszą potliwość i mniejsze zmęczenie nawet po całym dniu chodzenia.
Plecak na wyjazd powinien mieć wiele kieszeni i schowków. Boczne kieszenie na bidon, dolna komora na śpiwór czy miejsce na camelbaga znacząco ułatwiają życie. Zwróć uwagę, czy główną komorę da się otworzyć nie tylko od góry, ale też na przykład z przodu lub z boku. Dzięki temu wyciągniesz konkretną rzecz, nie wywracając całej zawartości do góry nogami. Bardzo praktyczny jest też wbudowany pokrowiec przeciwdeszczowy, który w razie ulewy w kilka sekund zabezpiecza cały bagaż przed przemoczeniem.
Drugi, mniejszy plecak – dlaczego warto go mieć
Na większości wyjazdów świetnie sprawdza się zestaw: jeden większy plecak wyjazdowy i drugi mały plecak dzienny. Ten pierwszy służy do transportu całego ekwipunku między miejscami noclegu. Drugi to typowy „bagaż podręczny” na zwiedzanie, górski trekking, kajaki czy jednodniowe wycieczki z bazy. Dzięki temu nie nosisz codziennie całego dobytku, tylko zabierasz to, co faktycznie będzie potrzebne przez kilka godzin.
Idealny plecak na co dzień powinien mieć pojemność 10–20 l i być miękki oraz łatwy do złożenia na płasko. W dużym plecaku zajmuje wtedy minimum miejsca i po dotarciu na miejsce wyjmujesz go jak dodatkowy organizer. W małym bagażu dziennym zmieścisz krem z filtrem, butelkę wody, przekąski, repelent na komary, lekki sweter, dokumenty, aparat czy powerbank. W mieście możesz traktować go jak zwykły plecak miejski, a w górach jak klasyczny jednodniowy plecak trekkingowy.
Dokumenty, pieniądze i bezpieczeństwo – absolutne must have
Nawet najlepiej dobrane ubrania nie uratują wyjazdu, jeśli w plecaku zabraknie tego, co najważniejsze. Dokumenty i pieniądze to pierwsza rzecz, którą musisz zapakować. Przygotuj dowód osobisty lub paszport, w razie potrzeby wizę oraz prawo jazdy, jeśli zamierzasz wynajmować samochód. Do tego karta płatnicza, trochę gotówki w lokalnej walucie i numer polisy ubezpieczenia podróżnego. Bardzo rozsądnie jest mieć przy sobie kserokopie dokumentów i ich skany wysłane na maila, co pomaga w razie kradzieży czy zgubienia oryginałów.
Najważniejsze rzeczy trzymaj blisko ciała. Świetnie sprawdza się płaska saszetka pod ubranie, tzw. secret bag, w której umieścisz dokumenty, większą gotówkę i karty. Sam plecak warto dodatkowo zabezpieczyć małą kłódką na szyfr lub kluczyk, szczególnie w hostelach i środkach transportu. Przygotuj też kartkę z numerami telefonów do ambasady, ubezpieczyciela, banku do zastrzegania kart oraz lokalnych służb ratunkowych. Dzięki temu w stresującej sytuacji nie będziesz przeszukiwać internetu, tylko szybko zadzwonisz, gdzie trzeba.
Bardzo ważny jest też temat leków przewożonych za granicę. W niektórych krajach popularne w Polsce preparaty są nielegalne i za ich wwiezienie grożą wysokie kary pieniężne albo nawet wieloletnie wyroki. Zanim spakujesz się na egzotyczny wyjazd, sprawdź przepisy kraju docelowego oraz kraju tranzytowego i przygotuj zaświadczenie od lekarza, jeśli przewozisz leki na receptę. To niewielki wysiłek, a może oszczędzić Ci wielu problemów na lotnisku.
Ubrania do plecaka – zasada „mniej, ale mądrze”
Większość osób pakuje do plecaka zdecydowanie za dużo ubrań. Podróż z plecakiem wymusza prosty, minimalistyczny zestaw, który można łatwo prać i szybko wysuszyć. Zamiast szykować osobny strój na każdy dzień, postaw na tzw. capsule wardrobe, czyli kilka neutralnych elementów, które można dowolnie łączyć. Dobrze sprawdzają się ubrania z technicznych tkanin, które nie gniotą się w plecaku i szybko schną po praniu w umywalce. W części ubrań wystarczy chodzić trzy dni, robiąc po drodze jedno pranie, zamiast taszczyć pół szafy.
Przy każdym wyjeździe potrzebujesz bielizny, skarpet, spodni, koszulek, jednej warstwy ocieplającej i lekkiej kurtki przeciwdeszczowej. W praktyce na tygodniowy wyjazd poza sezonem spokojnie wystarczy: 2–3 pary spodni, w tym jedne trekkingowe lub z odpinanymi nogawkami, 3–4 t shirty „oddychające”, jedna koszula z długim rękawem, ciepła bluza lub polar oraz cienka kurtka typu wiatrówka z membraną przeciwdeszczową. Do tego przewiewna piżama i strój kąpielowy, jeśli planujesz plażę, basen lub termy.
Ubrania do plecaka na wyjazd w góry
Jeśli celem są góry, nawet latem musisz przygotować się na duże wahania temperatur. System trzech warstw ubioru sprawdza się najlepiej. Pierwsza warstwa to koszulka techniczna odprowadzająca wilgoć, druga to ocieplająca bluza, np. z polaru, a trzecia to kurtka chroniąca przed wiatrem i deszczem. W plecaku powinny znaleźć się długie spodnie trekkingowe, jedna para lżejszych spodni lub szortów, czapka z daszkiem i cienkie rękawiczki, bo na grani potrafi zawiać nawet w lipcu. Nie zapomnij też o porządnych skarpetach trekkingowych, które ograniczą ryzyko otarć i odparzeń.
W góry zawsze zabieraj nakrycie głowy, okulary przeciwsłoneczne z filtrem UV i krem z wysokim filtrem. Spakuj także pelerynę przeciwdeszczową albo lekką kurtkę z membraną i regulowanym kapturem. Na wielodniowy trekking przyda się też cienka, dłuższa koszula z długim rękawem, która ochroni ramiona przed słońcem i komarami. Pamiętaj, że w górach lepiej mieć jedną porządną parę butów trekkingowych niż trzy przeciętne, bo to właśnie obuwie decyduje o komforcie i bezpieczeństwie na szlaku.
Ubrania do plecaka na wyjazd nad morze lub jezioro
Przy wyjeździe nad morze lista ubrań będzie trochę lżejsza, ale wciąż powinna być przemyślana. Do plecaka włóż 2–3 przewiewne koszulki, krótkie spodenki, cienkie długie spodnie na chłodniejsze wieczory, strój kąpielowy i lekką bluzę. Obowiązkowe są też klapki pod prysznic i na plażę, wygodne buty do spacerów oraz nakrycie głowy. Do tego dochodzi kurtka przeciwdeszczowa, bo nad wodą pogoda potrafi zmienić się w kilka minut. Warto zabrać duży, ale lekki ręcznik szybkoschnący z mikrofibry, który sprawdzi się i na plaży, i po prysznicu.
Przy pakowaniu nad wodę zwróć uwagę na ochronę przeciwsłoneczną. W plecaku musi się znaleźć krem z filtrem minimum SPF 30, balsam po opalaniu, okulary przeciwsłoneczne z filtrami UVA i UVB oraz sztyft ochronny do ust. Dobrym dodatkiem będzie cienka, duża chusta, którą okryjesz ramiona lub głowę podczas największego słońca, a wieczorem posłuży jako lekki szal. W krajach o silnym słońcu czy w Azji Południowo Wschodniej takie rozwiązania naprawdę robią różnicę dla skóry.
Plecak na city break i bagaż podręczny do samolotu
Na krótki city break albo weekendowy lot za granicę spokojnie wystarczy plecak o pojemności 25–35 l, który spełnia wymagania bagażu podręcznego linii lotniczych. Zanim się spakujesz, sprawdź na stronie przewoźnika dopuszczalne wymiary, bo różnią się one między liniami. W takim plecaku musisz zmieścić ubrania na 3–4 dni, kosmetyki w małych butelkach, dokumenty, elektronikę i ewentualnie lekkie buty na zmianę. Świetnie sprawdza się zasada „jedna para na nogach, druga w plecaku” oraz ograniczenie liczby zestawów do jednego zapasu.
Na typowy wyjazd 3–4 dniowy wystarczą dwie koszulki, jedna bluza, jedna para jeansów lub spodni chinos i lekka kurtka przeciwdeszczowa. Do tego bielizna na każdy dzień, dodatkowe skarpetki, piżama w wersji minimalistycznej oraz wygodne buty, w których przechodzisz cały dzień po mieście. Zamiast brać klasyczne buty „na wyjście”, wybierz neutralny model sportowy lub miejskie sneakersy, które będą pasować zarówno do casualu, jak i do kolacji w restauracji. Jeśli masz w planie basen lub termy, dorzuć lekki strój kąpielowy i klapki.
Buty do plecaka – ile par naprawdę potrzebujesz
Buty zajmują dużo miejsca i ważą, więc łatwo tu przesadzić. W praktyce na większość wyjazdów wystarczą 2–3 pary obuwia. W ciepłych krajach bardzo dobry zestaw to sandały trekkingowe, niskie buty trekkingowe lub miejskie oraz lekkie klapki typu japonki pod prysznic i na plażę. Na wyjazd w góry poza sezonem potrzebujesz przede wszystkim solidnych butów trekkingowych z dobrą podeszwą, a jako zapas można dorzucić lekkie adidasy lub sandały. Na city break zazwyczaj wystarczą wygodne buty sportowe i cienkie klapki do łazienki.
Najcięższe buty zawsze zakładaj na siebie na czas podróży. Dzięki temu odciążasz plecak i zyskujesz więcej miejsca w środku. Obuwie, które pakujesz, wypełnij skarpetkami, bielizną albo drobnymi przedmiotami, co pozwala zaoszczędzić kilka cennych centymetrów przestrzeni. Jeśli jedziesz z dzieckiem, zwróć uwagę, by jego obuwie było wykonane z materiałów dobrze odprowadzających wilgoć. W upale i przy dużym wysiłku szybko pojawiają się odparzenia i obtarcia, dlatego buty o charakterze sportowym są dla dzieci najbezpieczniejsze.
Apteczka podróżna i higiena – co koniecznie spakować do plecaka
Mała, dobrze skompletowana apteczka w plecaku daje ogromne poczucie spokoju. Nie musisz brać całej szafki z lekami, ale kilka podstawowych preparatów jest nieodzownych. W apteczce powinny znaleźć się środki przeciwbólowe, lek przeciw biegunce, preparat na przeziębienie i alergię, probiotyki, a także to, co przyjmujesz na co dzień. Do tego zestaw plastrów, bandaż elastyczny, środek odkażający w chusteczkach, maść na stłuczenia oraz preparat łagodzący po ukąszeniach owadów. W górach i w tropikach bardzo przydatny jest repelent na komary z DEET lub ikarydyną.
Jeśli wybierasz się w dłuższą podróż, szczególnie do Azji, do apteczki możesz dołożyć rękawiczki jednorazowe, małe nożyczki, pęsetę oraz koc ratunkowy NRC. W egzotycznych krajach dostępność znanych Ci leków bywa ograniczona, dlatego rozsądnie skompletowana apteczka staje się Twoim podstawowym zabezpieczeniem zdrowia. Pamiętaj tylko, by przed wylotem upewnić się, że zawarte w niej leki są dopuszczone w krajach, przez które będziesz podróżować. W samolocie najlepiej przewozić apteczkę w bagażu podręcznym, żeby mieć ją pod ręką w razie potrzeby.
Równie istotny jest zestaw środków higienicznych. Minimalny pakiet to mydło lub żel w małej butelce, szampon, szczoteczka i pasta do zębów, dezodorant, chusteczki higieniczne i nawilżane. Na wyjazdy świetnie nadają się kosmetyki w kostce, które nie liczą się jako płyny w bagażu podręcznym i zajmują mało miejsca. Jeżeli podróżujesz z dzieckiem, warto dorzucić nawilżany papier toaletowy lub delikatne chusteczki dla dzieci, bo często ratują sytuację w drodze. W wielu hotelach i pensjonatach dostaniesz podstawowy szampon i mydło, więc nie musisz powielać wszystkiego, jeśli zależy Ci na jak najlżejszym plecaku.
Woda, przekąski i jedzenie na drogę
Bez względu na kierunek wyjazdu woda jest absolutnym priorytetem w plecaku. Na jednodniową wycieczkę w góry zabierz minimum 1,5–2 litry na osobę, a w upale jeszcze więcej. Najwygodniej korzysta się z bukłaka (camelbaga) schowanego wewnątrz plecaka z wężykiem wyprowadzonym na szelce albo z klasycznego bidonu w bocznej kieszeni. Na dłuższe marsze czy wyjazdy w gorący klimat dobrze jest mieć także napoje izotoniczne, które uzupełniają elektrolity i zmniejszają ryzyko osłabienia.
Do plecaka warto spakować przekąski energetyczne, które nie psują się szybko. Świetnie sprawdzają się orzechy, mieszanki bakalii, suszone owoce, gorzka czekolada, batony energetyczne, chałwa czy kabanosy. Na kempingach i dłuższych wypadach w góry docenisz dania instant, makarony i ryże do szybkiego przyrządzenia oraz konserwy. Jeśli jedziesz samochodem, możesz pozwolić sobie na większy wybór, przy podróży samolotem i pieszych przejściach liczy się głównie lekkość i kaloryczność jedzenia. Na wyjazd z dzieckiem do plecaka włóż też zdrowe przekąski, jak suszone owoce czy chrupiące warzywa, żeby ograniczyć kupowanie słodyczy i chipsów po drodze.
W miastach i popularnych kurortach jedzenia nie musisz dźwigać dużo, bo sklepy i restauracje masz praktycznie na każdym kroku. Inaczej wygląda sytuacja przy biwakach w odludnych miejscach. Tam zaplanuj prowiant na kilka dni, tak by każdy posiłek dało się przygotować na kuchence turystycznej lub ognisku. Zwróć uwagę, że w wielu krajach obowiązują ograniczenia wwozu żywności. Zanim zapakujesz do plecaka mięso, nabiał czy świeże warzywa, sprawdź przepisy celne, aby nie stracić produktów na granicy.
Elektronika w plecaku – co jest naprawdę potrzebne
Współczesne wyjazdy trudno sobie wyobrazić bez choćby podstawowej elektroniki. Telefon, ładowarka i powerbank to wyposażenie obowiązkowe. Dzięki nim masz nawigację, możliwość kontaktu, dostęp do biletów w wersji elektronicznej i rezerwacji noclegów. Jeśli lubisz fotografować, możesz dorzucić mały aparat kompaktowy z zapasową baterią i kartą pamięci. Na dłuższe wyjazdy przydaje się czytnik e booków, który zastępuje stos książek, a przy pracy zdalnej również lekki laptop czy tablet.
Do elektroniki koniecznie spakuj adapter do gniazdek, jeśli kierunek wymaga innego standardu wtyczek. W wielu hotelach takich przejściówek brakuje, a bez nich nie naładujesz sprzętu. Wszystkie ładowarki, kable i małe urządzenia najlepiej umieścić w jednej kosmetyczce lub organizerze, żeby nie błąkały się po całym plecaku. W samolocie całą elektronikę oraz powerbank zawsze przewozi się w bagażu podręcznym, bo w luku bagażowym może zostać zatrzymana na kontroli.
Poza telefonem i ładowarką warto mieć jeszcze czołówkę lub małą latarkę. Przyda się w górach, na biwaku, w awarii prądu czy przy wieczornym powrocie z miasta. Wiele modeli czołówek jest lekkich, a ich baterie wystarczają na wiele godzin świecenia. W dłuższej podróży dobrze jest też zabrać dodatkowy kabel do telefonu, bo to właśnie kable najczęściej ulegają awarii, a w małych miejscowościach nie zawsze kupisz nowy od ręki.
Organizacja i techniki pakowania – jak zmieścić więcej w mniejszym plecaku
Nawet najlepsza lista rzeczy nie wystarczy, jeśli zapakujesz je chaotycznie. Sprytna organizacja wnętrza plecaka potrafi „dodać” kilka litrów pojemności. Na początek przygotuj wszystkie rzeczy, które planujesz zabrać, rozłóż je na łóżku i spróbuj je zapakować. Załóż plecak na plecy i oceń, czy ciężar jest dla Ciebie komfortowy. To moment, kiedy bez żalu odkładasz to, co „może się przyda”, a w praktyce tylko zajmie miejsce. Po takim teście większość osób rezygnuje z kilku zbędnych przedmiotów.
Najbardziej praktyczną techniką jest rolowanie ubrań zamiast składania w kostkę. Zrolowane koszulki, spodnie czy bluzy zajmują mniej miejsca i mniej się gniotą. Wolne przestrzenie w plecaku wypełniaj bielizną, skarpetkami i małymi drobiazgami. Cięższe przedmioty, jak buty czy kosmetyczka, umieszczaj niżej i bliżej pleców, co pozwala lepiej rozłożyć ciężar i daje większą stabilność przy chodzeniu. Na górze trzymaj to, do czego chcesz mieć szybki dostęp, czyli kurtkę przeciwdeszczową, dokumenty, jedzenie, elektronikę oraz kosmetyki płynne do kontroli na lotnisku.
Bardzo pomaga pakowanie rzeczy w osobne woreczki i organizery. Możesz użyć specjalnych pokrowców kompresyjnych albo zwykłych woreczków strunowych. Oddziel w ten sposób ubrania, bieliznę, kosmetyki, elektronikę i apteczkę. W razie deszczu lub „wybuchu” buteleczki z szamponem reszta ekwipunku pozostanie sucha. Nie rób jednak jednego wielkiego „bloku” z ubraniami. Zamiast tego stwórz kilka mniejszych pakunków, które łatwiej układa się w ograniczonej przestrzeni. Plecak nie może być wypchany na sto procent, zostaw trochę luzu, aby w każdej chwili móc coś przełożyć albo dołożyć pamiątkę z wyjazdu.
| Rodzaj wyjazdu | Polecana pojemność plecaka | Przykładowa waga bagażu |
| Weekend w mieście | 25–35 l | 5–7 kg |
| Tydzień nad morzem | 35–45 l | 7–9 kg |
| Tramping po Azji | 40–50 l | 8–12 kg |
| Tydzień w górach z biwakami | 45–60 l | 10–15 kg |
Co spakować do plecaka dziecka na wycieczkę lub kolonie
Pakowanie plecaka dziecka wymaga trochę innego podejścia. Z jednej strony chcesz, żeby miało wszystko, czego potrzebuje, z drugiej plecak nie może być za ciężki, bo maluch zwyczajnie go nie udźwignie. Na jednodniową wycieczkę szkolną wystarczy nieduży plecak z regulowanymi szelkami, do którego trafi legitymacja szkolna, przekąski, woda, chusteczki, cienka bluza oraz małe leki na chorobę lokomocyjną. W bocznej kieszeni dobrze jest mieć żel antybakteryjny, a w środku mini parasolkę lub składane poncho.
Na wyjazd 2–3 dniowy dziecko potrzebuje już bielizny na każdy dzień, piżamy, dwóch zmian ubrań, lekkiej bluzy, kurtki przeciwdeszczowej, klapek pod prysznic, ręcznika oraz podstawowych kosmetyków. Wszystkie płyny najlepiej przelać do małych buteleczek podróżnych, żeby nie obciążać zbytnio plecaka. Do tego dochodzi mała apteczka z lekami przeciwbólowymi, plastrami i sprayem antybakteryjnym, spakowana w porozumieniu z wychowawcą. Starszym dzieciom warto dać telefon z ładowarką oraz kartę z numerami do rodziców i opiekunów.
Żeby dziecko łatwiej odnajdywało swoje rzeczy, możesz wykorzystać organizery do plecaka. Jeden na bieliznę, drugi na ubrania, trzeci na kosmetyki. Dzięki temu nawet w pośpiechu łatwo coś znaleźć i równie szybko odłożyć na miejsce. Warto też włożyć do środka kilka zamykanych torebek foliowych na mokry kostium kąpielowy czy zabrudzone rzeczy. Na zewnątrz plecaka przyda się pokrowiec przeciwdeszczowy, który ochroni zawartość podczas spacerów w deszczu lub podczas przewożenia bagażu autokarem.
Lista niezbędnych rzeczy do plecaka dziecka – praktyczny przykład
Żeby ułatwić sobie pakowanie pociechy, dobrze jest spisać listę najważniejszych rzeczy i razem z dzieckiem odhaczać kolejne pozycje. Wtedy maluch dokładnie wie, co ma w plecaku i łatwiej będzie mu utrzymać porządek na miejscu. Taka lista może wyglądać następująco:
- legitymacja szkolna oraz karta z numerami do rodziców,
- 2–3 komplety ubrań, piżama i dodatkowa bluza,
- wygodne buty i klapki pod prysznic,
- zestaw kosmetyków w wersji mini oraz ręcznik szybkoschnący,
- mała apteczka, chusteczki nawilżane i żel antybakteryjny,
- butelka na wodę wielokrotnego użytku,
- zdrowe przekąski na drogę i niewielkie kieszonkowe,
- mały notes, długopis i ulubiona książka lub gra karciana.
Podczas pakowania zachęć dziecko, aby samo włożyło do plecaka większość rzeczy. Dzięki temu dokładnie wie, gdzie co leży i nie panikuje, gdy trzeba znaleźć krem z filtrem czy piżamę. Wspólne pakowanie to też świetna okazja, by uczyć dziecko samodzielności i odpowiedzialności za swoje rzeczy, co zaprocentuje przy kolejnych, coraz dłuższych wyjazdach.
Co warto zapamietać?:
- Pojemność plecaka dopasuj do wyjazdu: city break 25–35 l (5–7 kg), tydzień nad morzem 35–45 l (7–9 kg), tramping 40–50 l (8–12 kg), tydzień w górach z biwakami 45–60 l (10–15 kg); kluczowe są: pas biodrowy, wentylowane plecy, dostęp do komory z boku/przodu i pokrowiec przeciwdeszczowy.
- Zawsze zabierz: dokumenty (dowód/paszport, prawo jazdy, polisa), gotówkę + kartę, kopie/skany dokumentów, saszetkę pod ubranie, numery alarmowe; przed wyjazdem sprawdź legalność leków w kraju docelowym/tranzytowym.
- Ubrania pakuj minimalistycznie (capsule wardrobe): na tydzień zwykle wystarczy 2–3 pary spodni, 3–4 koszulki techniczne, bluza/polar, lekka kurtka przeciwdeszczowa; w górach stosuj system 3 warstw i porządne buty trekkingowe, nad wodę koniecznie klapki, ręcznik szybkoschnący i SPF ≥30.
- Must have w plecaku: mała apteczka (przeciwbólowe, biegunka, alergia, probiotyk, plastry, środek odkażający, repelent z DEET/ikarydyną), podstawowa higiena w małych opakowaniach, min. 1,5–2 l wody na osobę w góry, kaloryczne przekąski (orzechy, bakalie, batony), telefon + ładowarka, powerbank, adapter, czołówka.
- Pakowanie: roluj ubrania, ciężkie rzeczy dawaj nisko i blisko pleców, wykorzystuj przestrzeń w butach, używaj organizerów/woreczków (również kompresyjnych), nie wypychaj plecaka do 100%, by zostawić miejsce na reorganizację i pamiątki; dla dziecka szczególnie pilnuj lekkiego bagażu i przejrzystej organizacji (organizery, mini kosmetyki, lista rzeczy).