Ile pięter ma Pałac Kultury i Nauki?

Pałac Kultury i Nauki w Warszawie liczy 42 piętra użytkowe, jednak całkowita liczba kondygnacji wynosi 46, ponieważ wlicza się w to również dwie kondygnacje podziemne. Wysokość budowli sięga 237 metrów wraz z iglicą, co czyni ją drugim najwyższym budynkiem w Polsce. W poniższym artykule szczegółowo omawiamy wszystkie parametry techniczne, historię i architektoniczne ciekawostki tego wyjątkowego obiektu.

Dlaczego istnieją różne odpowiedzi na pytanie o liczbę pięter?

Zamieszanie związane z dokładną liczbą pięter wynika przede wszystkim z niejednolitego sposobu ich liczenia. W oficjalnych dokumentach zarządcy gmachu oraz w materiałach Narodowego Instytutu Dziedzictwa podaje się, że obiekt ma 46 kondygnacji ogółem, z czego dwie znajdują się poniżej poziomu gruntu. Określenie „piętro” bywa natomiast stosowane zamiennie z pojęciem „kondygnacja”, co prowadzi do nieporozumień.

Dodatkowym źródłem nieścisłości jest architektoniczny układ wnętrz. Część wyższych partii budynku pełni funkcje techniczne i nie jest dostępna dla użytkowników, dlatego w niektórych publikacjach nie uwzględnia się jej przy podawaniu liczby użytkowych poziomów. Mimo to każdy z tych opisów odnosi się do tego samego gmachu, a rozbieżność sprowadza się wyłącznie do przyjętej metodyki.

Najczęściej powielaną wartością jest 42 piętra, co odpowiada liczbie kondygnacji nadziemnych przeznaczonych na biura, instytucje i przestrzenie publiczne. W niniejszym opracowaniu trzymamy się tej właśnie liczby jako tej, która najlepiej oddaje praktyczny wymiar użytkowy budowli.

Jakie są dokładne parametry techniczne warszawskiego wysokościowca?

Wysokość całkowita Pałacu Kultury i Nauki wynosi obecnie 237 metrów, a wartość ta uwzględnia wspornik antenowy dodany do iglicy w 1994 roku. Przed modernizacją budowla mierzyła 230,68 metra. Bez iglicy wysokość do dachu wynosi 187,68 metra – to właśnie ten wymiar ma największe znaczenie przy porównywaniu konstrukcji z nowoczesnymi biurowcami.

Łączna kubatura gmachu sięga 817 tysięcy metrów sześciennych, a powierzchnia użytkowa wnętrz to 123 084 metry kwadratowe. W środku znajduje się dokładnie 3288 pomieszczeń, które rozmieszczono na wspomnianych wcześniej 46 kondygnacjach. Do obsługi całego kompleksu zużywa się tyle energii, ile średnio potrzebowałoby 30-tysięczne miasto.

Konstrukcja nośna i zużyte materiały

Centralną część wysokościową Pałacu oparto na spawanym szkielecie stalowym, który wypełniono charakterystyczną cegłą sitówką. Materiał ten pozwalał zmniejszyć masę muru aż o 25 procent oraz ograniczyć pracochłonność o ponad 20 procent w porównaniu z tradycyjnymi rozwiązaniami. Do budowy zużyto około 40 milionów cegieł oraz 26 tysięcy ton stali.

Elewację obłożono spiekami ceramicznymi sprowadzonymi z fabryki na Uralu – tymi samymi, z których wykonano również rzeźby umieszczone w niszach wokół budynku. Fundament stanowi żelbetowa skrzynia posadowiona głęboko pod ziemią, zapewniająca stabilność całej konstrukcji nawet przy silnych wiatrach wiejących na wysokości ponad 200 metrów.

Jak przebiegała budowa i jakie budziła kontrowersje?

Prace budowlane rozpoczęto 1 maja 1952 roku, a zakończono zaledwie trzy lata później – 21 lipca 1955 roku przekazanie gmachu zostało potwierdzone oficjalnym protokołem. Dzień później budynek udostępniono mieszkańcom Warszawy. Nad realizacją czuwał radziecki architekt Lew Rudniew, który wcześniej zaprojektował monumentalny gmach Moskiewskiego Uniwersytetu Państwowego.

Przy wznoszeniu Pałacu zatrudniono od 3500 do 5000 robotników przybyłych ze Związku Radzieckiego oraz około 4000 polskich pracowników. Radzieccy budowniczowie mieszkali na specjalnie wzniesionym osiedlu Przyjaźń na warszawskich Jelonkach, gdzie znajdowały się między innymi stołówka, kino, biblioteka i ambulatorium. W trakcie robót śmierć poniosło 16 osób.

Przygotowanie terenu wymagało zburzenia od 80 do 180 przedwojennych kamienic oraz likwidacji sześciu odcinków ulic: Chmielnej, Złotej, Siennej, Śliskiej, Wielkiej i Zielnej. Część z tych budynków przetrwała wojnę w dobrym stanie i mogła zostać odbudowana, jednak centrum stolicy miało zyskać zupełnie nowe oblicze – zdominowane przez socrealistyczny wysokościowiec.

Pałac Kultury i Nauki był w chwili ukończenia drugim najwyższym budynkiem w Europie, ustępując jedynie gmachowi Moskiewskiego Uniwersytetu Państwowego, który mierzył 240 metrów.

Co znajduje się na poszczególnych kondygnacjach?

Na 30. piętrze, na wysokości 114 metrów, mieści się taras widokowy – jedna z głównych atrakcji turystycznych stolicy. Wjazd windą na tę kondygnację zajmuje zaledwie 19 sekund, a przed wejściem na zewnętrzną galerię zwiedzający przechodzą przez Salę Gotycką z charakterystycznym gwiaździstym sklepieniem. W pogodny dzień można stąd dostrzec nie tylko centrum Warszawy, lecz także odległe dzielnice i tereny poza granicami miasta.

Wyżej, na wysokości około 165 metrów, znajduje się Zegar Milenijny odsłonięty w noc sylwestrową 2000 roku. Każda z czterech tarcz tego czasomierza ma 6 metrów średnicy, co czyni go jednym z największych mechanizmów tego typu w Europie. Instalacja waży łącznie 450 kilogramów, a na każdej tarczy widnieje wizerunek warszawskiej syrenki.

Na 43. piętrze swoje gniazdo od 1998 roku mają sokoły wędrowne, natomiast w podziemiach, na kondygnacji -2, żyje kilkanaście kotów znajdujących się pod opieką administracji. W 2015 roku na dachu Teatru Studio umieszczono natomiast pasiekę miejskich pszczół, co pokazuje, że nawet monumentalny gmach może stać się częścią ekosystemu stolicy.

Instytucje kulturalne i edukacyjne

W budynku mieszczą się teatry – między innymi Teatr Studio, Teatr Dramatyczny i Teatr Lalka – a także kino Kinoteka, Muzeum Techniki i Życia Codziennego oraz Muzeum Ewolucji Instytutu Paleobiologii PAN. Swoją siedzibę ma tu również Pałac Młodzieży z basenem, który po modernizacji wciąż służy młodym warszawiakom.

Sala Kongresowa – świadek wielkich wydarzeń

Trzytysięczna Sala Kongresowa gościła przez dziesięciolecia największe gwiazdy światowej sceny – występowali tu między innymi Marlena Dietrich, Ella Fitzgerald, The Rolling Stones i Leonard Cohen. Odbywały się w niej zjazdy partyjne, w tym ostatni zjazd PZPR w styczniu 1990 roku. Od 2014 roku sala pozostaje zamknięta z powodu przedłużającego się remontu.

Jak zmieniła się wysokość PKiN na przestrzeni dekad?

Pierwotnie wysokość Pałacu liczona do szczytu anteny telewizyjnej wieńczącej iglicę wynosiła 230,68 metra od poziomu zero. W 1994 roku do iglicy dodano wspornik antenowy, co zwiększyło całkowitą wysokość do obecnych 237 metrów. Przez ponad sześć dekad był to najwyższy budynek w całej Polsce.

Status najwyższego obiektu w kraju PKiN utracił w 2021 roku, gdy ukończono budowę Varso Tower przy ulicy Chmielnej. Nowy biurowiec mierzy 310 metrów i przewyższa Pałac o 73 metry. Mimo to warszawski wysokościowiec pozostaje najwyższym zabytkiem nieruchomym w Polsce, a jego pozycja w panoramie miasta jest niezachwiana od ponad siedmiu dekad.